Het is crisis! Over wat voor crisis hebben we het? Maakt niet uit, je moet in paniek raken en noodmaatregelen accepteren. De Europese Commissie (commissie) heeft de eigen bevoegdheden opgerekt om alle ‘crises’ van een eigen antwoord te voorzien. Niet zelden schuurt het vervolgens met de Nederlandse grondwet, om het mild uit te drukken. Als je als burger niet uitkijkt, wordt je zo gereduceerd tot menselijk vee.
Er kwam een lezersvraag binnen over Democratie op de Helling. De EC is bezig met een ‘veiligheidsunie’. Daar vloeit een reeks maatregelen uit, waarbij de EU zich bemoeit met wat er in de lidstaat gebeurt. In het boek zit een link naar het document waar het allemaal mee begon. Een lezer besloot te kijken of het citaat wel overeenkomt met de link. Kijk, dat is mooi, mensen controleren de boel niet genoeg.
Wie op de bronvermelding uit het e-book klikt, krijgt alleen wel een dode link. De pagina is verwijderd. Europese ambtenaren hebben ook geprobeerd de tekst uit het internetarchief te krijgen, kennelijk zijn ze er niet meer zo blij mee. Ze zijn een kopietje vergeten. Laten we eens kijken wanneer de ‘veiligheidsunie’ begon en wat de onderbouwing is. Het is even wat tekst, de printscreen hieronder, maar doe het toch maar. Je ziet wat er gebeurt: mensen maken zich zorgen om migratie, dat rechtvaardigt een crisismentaliteit met beleid dat overal over gaat behalve het onderhavige probleem.
Een interessante tekst is het wel. Het begint met de constatering dat er honderden Europeanen zijn omgekomen door terreuraanslagen. Via ingewikkelde verbale en academische gymnastiek resulteert dat in maatregelen die van alles aanpakken, maar niet de oorzaak van het probleem: wie in een Europees land een aanslag wil plegen op de burgerbevolking, wandelt zonder enige hinder zo de grens over. Dat blijft zo.
De intensiteit van de terreur is ten opzichte van 2014, 2015 en 2016 afgenomen. Maar heftig was het wel. Vorige maand was het precies tien jaar geleden dat de Tunesische migrant Mohamed Lahouaiej-Bouhlel in Nice met een vrachtwagen in een feestende mensenmassa inreed. Er overleden 86 mensen en 458 anderen raakten gewond. De slachting was zo massaal, dat hulpdiensten een noodpost moesten inrichten in een hotel bij de plek van de aanslag.
Frankrijk verlengde de noodtoestand met nog eens drie maanden. Die was in november van het jaar ervoor ingevoerd, toen bij een aanslag uit radicaal-islamitische hoek er op zes plekken in Parijs 130 mensen omkwamen en 416 gewond raakten. De meeste doden vielen in het Bataclan theater, waar toen een rock concert plaatsvond. Het theater moest al beveiligd worden, omdat de eigenaren een Joodse achtergrond hadden. Kennelijk is dat een rechtvaardiging.
Europa was in de ban van de migratiecrisis. De Duitse bondskanselier Merkel deed de bekende uitspraak ‘wir schaffen das’, een uitnodiging voor meer dan een miljoen migranten om asiel aan te vragen in Europese landen. Onder hen bevond zich de 24-jarige Tunesiër Anis Amri, die als dank voor de gastvrijheid met een truck inreed op de kerstmarkt in Berlijn. Er vielen 13 doden, vooral Duitsers, en 56 gewonden. De dader had geen recht op asiel, maar mocht toch van opvang genieten. Hij was op de vlucht voor Justitie in Tunesië omdat hij daar een vrachtwagen had gestolen. Hij heeft er duidelijk iets mee.
Nog niet zo lang daarvoor stonden progressieve jongeren de migranten op treinstations op te wachten met kleurrijke spandoeken. Refugees are welcome here! De publieke opinie sloeg om en door de hele EU kregen partijen kritisch op migratie de wind in de zeilen. In Duitsland is AFD op weg om de volgende verkiezingen te winnen, in Frankrijk gebeurt iets soortgelijks.
De gemeenschappelijke reactie in de Europese politiek is het uitsluiten van de ‘extreem-rechtse’ partijen. Ze zouden door Poetin worden betaald, nazi-sympathiën hebben of om andere reden als een melaatste behandeld moeten worden. Niet zelden worden dergelijke claims zonder enig ondersteunend bewijs de ether in geslingerd. De overige partijen moeten elkaar wel zien te vinden in een coalitie, willen ze ‘extreem-rechts’ regeringsmacht ontzeggen. De Duitsers kregen een ‘stoplicht-coalitie’ van groenen, liberalen en conservatieven. Ze liggen constant in de clinch over van alles en nog wat, een forse prijs in praktische zin om een ‘cordon sanitaire’ te kunnen realiseren tegen ‘extreem-rechts’. Zo krijg je in heel Europa regeringen die te zwak zijn om met oplossingen te komen.
In Nederland wordt de migratie-kritische FvD in 2019 de grootste partij. Bij recente polls in Nederland blijkt dat de helft van de mensen een complete asielstop wil en nog eens een derde een forse reductie. En de enorme verkiezingswinst voor AfD in Saksen-Anhalt laat zich ook verklaren door zorgen om migratie, los van hoe terecht bepaalde zorgen precies zijn. Onderzoekers keken naar factoren die maken dat Duitsers op AfD stemmen. Met afstand de belangrijkste is de zorg om migratie.
De crisismentaliteit wordt mooi verwoord door de voorzitter van het Europees parlement, Roberta Metsola. Ze is een cruciaal persoon, als het gaat om de vraag wie de voor Nederland relevante wetten maakt. In het Europees parlement kan een volksvertegenwoordiger geen wetsvoorstellen indienen. Een Eurocommisaris maakt daarom via voorzitter Metsola een deal, om een bepaald onderwerp als een digitale euro doorgang te kunnen laten vinden. Het maken van deze deals gebeurt achter gesloten deuren, waardoor je vragen kunt stellen bij het democratisch gehalte van de procedure. In de Nederlandse Tweede Kamer zijn vergaderingen wel openbaar, maar dat instituut gaat inmiddels nergens meer over. Het is allemaal grotendeels overgeheveld naar Brussel. Want volgens Metsola moet je ‘de moed hebben om grote stappen te zetten’.
Nu zouden we kunnen kijken wat er in tien jaar is gedaan met betrekking tot migratie. Je hoort vaak dat het allemaal wel meevalt, migratie is van alle tijden en het gaat niet om grote groepen mensen. Het CBS houdt bij wie er legaal binnenkomt. Die statistieken zijn betrouwbaar, want reguliere migranten krijgen daadwerkelijk papieren en dat aantal is makkelijk te tellen. Naar illegale migratie blijft het gissen.
Vorig jaar kwamen er 320.000 mensen naar Nederland, tegenover 230.000 tien jaar geleden. Veel migranten komen om te werken en te studeren. Als een Amerikaanse directeur van een bedrijf in Nederland tijdelijk een functie bezet, is er een paar jaar later sprake van remigratie. Tien jaar geleden waren er 150.000 emigranten tegenover 110.000 vorig jaar. Toen groeide de bevolking met 80.000 door migratie, vorig jaar bedroeg het positieve migratiesaldo 110.000.
De invloed van migratie op de samenleving is alleen maar toegenomen en tot verbazing van niemand zien we daarmee een toegenomen interesse in hard-rechts. Merk overigens op dat er in 2022 sprake was van een heftig omslagpunt. Het migratiesaldo was positief en vrij hoog zelfs, zeker in historische zin. Door de vergrijzing krimpt de autochtone bevolking. Dit is nog nooit in de geschiedenis van Nederland voorgekomen en het valt niet in te zien hoe deze ontwikkeling in de komende tien jaar wordt gekeerd. Nederland verandert, voorgoed.
Nu we toch in de cijfers van het CBS zitten: ze houden daar ook bij wanneer immigranten weer vertrekken, gesorteerd naar de reden waarom men in eerste instantie naar Nederland kwam. Buitenlandse studenten zijn na een paar jaar bijna allemaal weer weg, na een opleiding te hebben genoten in Nederland. Je kunt je afvragen of dat wenselijk is, in ieder geval zijn dat de cijfers.
Bij een asielmigrant is de kans dat de persoon tien jaar na binnenkomst weer vertrekt, bijna precies tachtig procent. Zo blijf je na verloop van tijd achter met de economisch gezien minder kansrijke migranten. Het is duidelijk dat er geen werk wordt gemaakt van een ander migratiebeleid. Maar er is wel een ‘Security Union’. Wat heeft die dan wel geleverd? Inmiddels gaat elke speech over Rusland en niet zozeer de genoemde aanslagen. Zo zou Rusland misinformatie over COVID-19 hebben verspreid, dat soort dingen.
De concreet behaalde doelen binnen de Security Union zijn te vinden op de website van de Europese Commissie (commissie). We lezen dat er een ‘Cyber Solidarity Act’ is. Dat is een manier om lidstaten te helpen informatie over incidenten met betrekking tot hacken en data-lekken te delen. Bij dit soort maatregelen stelt de commissie regels op waar lidstaten zich aan kunnen houden en waar ze ook over meepraten. Als landen toch besluiten om vrienden te zijn, kunnen ze besluiten elkaar te helpen met informatie over cyberdreigingen en die op uniforme wijze aanbieden. Dit is niet heel heftig te noemen, of schadelijk: hoe eurosceptisch je wel of niet bent. Bij andere dossiers grijpt de commissie daadwerkelijk macht en geld en worden er taken van de lidstaat overgenomen, dat is hier niet noodzakelijkerwijs het geval.
Dat zien we ook bij het ‘bestrijden van terrorisme’. Als je een wet zo noemt, is iedereen voor. Het is dan de vraag hoe dat precies wordt aangepakt.
Zo is er een ‘EU Internet Referral Unit’ (EU IRU) ingevoerd. Dat is een toevoeging aan Interpol, met experts die in de gaten houden waar uitingen op internet en social media beginnen te ontsporen. Als je een artikel plaatst met een oproep om een aanslag te plegen op eender welke minderheid, dan zal het niemand verbazen dat iemand, ergens achter een bureau bij een opsporingsdienst, het doorheeft en in zijn mok hete koffie briest. Ook hier is er vooral sprake van coördinatie tussen lidstaten, want eventuele vervolging is een taak van de lokale politie.
Dat geldt niet voor het opsporen van beelden van kindermisbruik (CSAM). Ook hier mogen we constateren dat de tekst van het wetsvoorstel zo is opgeschreven dat iedereen voorstander is. Het gaat hier dus niet om de vraag of je CSAM moet aanpakken, maar hoe. Zijn maatregelen wel proportioneel, loop je niet de kans alleen maar onschuldigen ten onrechte te stigmatiseren? Voorstanders van knetterhard beleid - het is inderdaad een gevoelig onderwerp - zullen zich ook realiseren dat ondoelmatig of anderszins verkeerd beleid geen rechtvaardiging dient. Je zet dan schaarse middelen in die het doel niet dienen, namelijk kinderen beschermen. Doe het dan goed.
De EU zet in op Chat Control. Dat betekent dat elk bericht van iedereen wordt doorzocht op CSAM, in plaats van specifieke verdachten. Anders gezegd: alles wat elke Europeaan doet, is onderwerp van een opsporingshandeling. De bewijslast wordt dus omgedraaid. Eerder las u dit artikel over Chat Control. Het bleek dat een grote meerderheid (vier op de vijf) van de Europeanen voorstander was van het scannen van iedereen, in plaats van specifieke verdachten. Tenminste, dat was wat de commissie erover zei.
Als je in de cijfers duikt, blijkt dat die meerderheid enkel ontstaat als de respondent wordt gevraagd rekening te houden met een situatie waarin een specifiek kind daadwerkelijk risico loopt. Als je die nuance weglaat, is drie kwart van de mensen juist tegen. Dit wetsvoorstel betekent namelijk dat een oma die een vakantiefoto maakt met haar kleinkinderen en naar de klaverjasclub stuurt, ook onderzocht wordt alsof ze een gevaarlijke crimineel is.
De Amerikaanse acteur Ashton Kutcher werd ingevlogen om de Europese geest toch warm te maken voor dergelijke software. Interessant genoeg verkoopt hij die ook met een club genaamd Thorn, dat in 2022 en daarna zes ton per jaar aan lobbyisten betaalt. Hun inzet was invoeren van Chat Control, waarbij de commissie dan ook weer software van Thorn zou moeten inzetten. De ene hand was de andere.
Het standpunt van Nederland is dat dit onwenselijk is. Regering en parlement vinden dat hier sprake is van het afschaffen van briefgeheim in de digitale wereld en zijn tegen. Ook het Europees parlement is in meerderheid tegen. De commissie heeft daarom dezelfde wet over Chat Control (die dus eerst was afgewezen) nog een keer naar hetzelfde Europees parlement gestuurd, alleen op een moment dat een groot aantal kritische leden al met vakantie was. De afwezigen werden bij de voorstemmers opgeteld en zo kwam er wel een meerderheid - voor een wet die de bevolking en de volksvertegenwoordiging niet willen. Dat is dus een voorbeeld van de crisismentaliteit: het moet allemaal maar kunnen.
Dan zijn er nog maatregelen waarbij de commissie wel slechts een coördinerende rol heeft, in plaats van dat er wetten worden doorgeduwd die een meerderheid niet wil. Inzake migratie is er een ‘police cooperation package’ bijvoorbeeld. De ‘Security Union’ is ingesteld wegens terroristen die grenzen oversteken om aanslagen te plegen en dit is het magere resultaat met betrekking tot waar het allemaal begon. Het grootste deel van de maatregelen betreft repressie van de eigen burger, niet het beschermen van die burger tegen bedreigingen van buitenaf.
Veel van de maatregelen vallen onder de Digital Services Act (DSA). De commissie ziet het internet als een markt met vraag en aanbod. Zo is het lezen van een journalistiek artikel eigenlijk ook het aanbieden van een digitale dienst. Een ethisch onderwerp - wat mag een journalist wel en niet - wordt zo platgeslagen tot een commerciële discussie.
Content die volgens de DSA illegaal is, kan nu offline gehaald worden. Daartoe zijn er 70 organisaties gecertificeerd tot ‘Trusted Flagger’. Als je iets op het internet ziet gebeuren dat illegaal is, kan het hostingbedrijf verplicht worden het offline te halen. Nu is een van de aangewezen ‘flaggers’ het Duitse HateAid. De oprichter, de Duitse journaliste Anna-Lena von Hodenberg, is van mening dat er een verplichte certificering moet komen voor alle online content, zoals TNO dat ook met brommerhelmen doet. Verder heeft ze een hekel aan Trump en Brexit. Moet kunnen, erg neutraal komt het niet over.Het gevaar bestaat zo wel dat vooral content uit bepaalde hoeken eerder als onrechtmatig wordt aangemeld dan andere. Dit is nu precies een discussie die je in de lidstaat had kunnen organiseren, in plaats van dat Brussel met dwang verplichtingen oplegt.
De DSA noemt in artikel 36 lid 2 hoe er kan worden opgetreden in tijden van ‘crisis’. Daaronder verstaat men: “Buitengewone omstandigheden die leiden tot een ernstige bedreiging van de openbare veiligheid of de volksgezondheid in de Unie of in belangrijke delen daarvan.”
Als daar sprake van is, heeft de commissie meer macht, met noodmaatregelen. Content kan dan eerder offline worden gehaald. De geestelijk vader van deze constructie is de Fransman Thierry Breton. Hij ziet de migratiecrisis in Ceuta als een ‘buitengewone omstandigheid’ die sterker ingrijpen rechtvaardigt. Volgens hem is er via social media desinformatie verspreid, waardoor tienduizenden migranten zwemmend in Ceuta aankwamen. Die crisis is een Europees probleem en de EU heeft dit artikel 36: een en een is twee, gebruiken die noodmaatregelen uit de DSA!
Als deze lezing van Breton klopt en ‘desinformatie’ of een ‘hybride aanval’ zijn de oorzaak van het probleem, dan mogen we ons wel realiseren dat dit een probleem was onder vooral Marokkaanse gebruikers van social media. De digitale teugels in Nederland aantrekken heeft geen enkele zin, als de zwemmers hier niet vandaan kwamen.
Dergelijke nuances doen er tegenwoordig niet meer toe. Er is crisis. Aanslagen, de tanks van Poetin, klimaat en dan valt er ook nog een virus van een vleermuis. We zijn bang! Tijdens een crisis moeten burgers maar accepteren dat de overheid een noodmaatregel invoert, zeker in digitale zin. Zo wil de overheid van elke burger ras en seksuele voorkeur registreren vanwege Poetin (?). De voorgestelde maatregel blijkt vervolgens in alle redelijkheid op geen enkele manier een remedie voor het probleem waar de discussie mee begon. Bijzonder genoeg accepteert een Europese meerderheid de maatregel, terwijl het probleem zelf - ongecontroleerde migratie - niet aangepakt wordt.
Wel de beloftes, betutteling, of zelfs digitale onderdrukking, maar geen maatregelen waar je iets aan hebt. Wat je dan overhoudt, is een samenleving met teleurgestelde burgers die steeds radicaler wordt. De remedie is simpel maar niet makkelijk. Stop met het accepteren van crisismaatregelen. Die zijn niet tijdelijk, eenmaal ingevoerd kom je er niet zo snel meer vanaf. De verkondigers van het crisisgevoel, zoals Kutcher en Breton, zullen sceptici dan bombarderen met halve waarheden die de urgentie uitleggen. Net als bij de pandemie buigt een meerderheid vervolgens maar, om daar later spijt van te krijgen.
Daarom, hou bij een volgende crisis, van welke aard dan ook, het hoofd koel. We gaan niet morgen dood, uitzonderingen daargelaten. Morgen gaat de zon gewoon weer op en krijg je dezelfde rekeningen op de deurmat, misschien iets hoger. Wie om het hardst schreeuwt dat het abnormale normaal moet worden, heeft vaak een andere agenda.
Had u mijn laatste boek trouwens al gelezen? Dat heeft hier niets mee te maken. Democratie op de helling koopt u hierrr, er is een e-book (digitaal, lekker handig) en een papieren boek. Wilt u mijn gegraaf mogelijk maken? Ga naar BackMe, of u koopt mijn andere boek, Het Euro Evangelie. Laat anders uw waardering voor mijn werk merken via de knop hieronder.