Een bange bevolking kun je zo van zijn discriminatieverbod beroven

Vanwege de oorlog in Oekraïne zet Nederland de eigen grondwet buitenspel, het leger moet immers ‘realistisch’ kunnen oefenen. Wat betekent dat eerste aspect? In Nederland hebben we artikel 1 van onze mooie grondwet, het bekende discriminatieverbod. Nu is het de vraag hoe je eerder geformuleerde rechten behoudt in het digitale tijdperk. Zo is er briefgeheim, zonder redelijke verdenking mag oom agent niet jouw brieven openscheuren. Nu sturen mensen inmiddels geen papieren brieven meer, maar het principe kunnen we ook loslaten op digitale communicatie; pas bij een goed verhaal en goedkeuring van de rechter mag de sterke arm der wet in je persoonlijke levenssfeer gaan grasduinen. Ook al ontwikkelen technische mogelijkheden zich met de dag, artikel 13 Grondwet is er niet voor niks.

Hetzelfde geldt voor het discriminatieverbod, dat is dus artikel 1. Het is makkelijk om dat als zodanig te formuleren, op papier te zetten. Maar hoe weet je of het wordt gerespecteerd? Digitale technieken maken allerlei vormen van discriminatie mogelijk die er eerst niet waren, zonder dat je het ziet. Een discriminerend algoritme bij de Belastingdienst kan zonder reden bepaalde minderheden vaker aan een controle onderwerpen, terecht of niet. Bij dat briefgeheim zijn er later juridische bepalingen opgenomen die regelen dat het principe ook in het digitale tijdperk gerespecteerd wordt. Hoe zit dat met het discriminatieverbod?

In de EU is sinds 2018 de Algemene Verordening Gegevensbescherming van kracht, afgekort AVG. Organisaties, onderdeel van de overheid of niet, mogen geen gegevens opnemen van individuen die discriminatie mogelijk maken. Je kunt dus niet zomaar een rassenkaart maken, mocht je dat willen. De AVG is in het Nederlands recht geïmplementeerd via een zogeheten uitvoeringswet. Daarin vinden we onderstaand artikel 22.:

Mooi. Dus, ja, we gaan naar een steeds digitaler wordende samenleving en overheid, maar oude burgerrechten behouden hun gewicht. Is dat even een geruststelling! Of Niet?

Het Nederlands Ministerie van Defensie is een Wet op defensiegereedheid (WODG) in elkaar aan het knutselen. De reden is gelegen aan de oorlog in Oekraïne, lezen we.

Militairen moeten de ruimte krijgen om ‘realistischer’ te oefenen, zo kunnen ze zich beter voorbereiden op een toekomstige missie. Nu zijn militairen hardwerkende mensen die veel respect verdienen en als ze geholpen worden door betere oefeningen, moet je ze dat natuurlijk niet ontzeggen.

In de WODG, gericht op een (mogelijke) buitenlandse dreiging, lezen we echter dat die militairen helemaal niet geholpen worden. De angst voor een Russische invasie is een excuus geworden om grondwettelijke rechten in te perken, specifiek het discriminatieverbod. Anders gezegd: de AVG en specifiek het genoemde artikel 22 beschermen burgers tegen de eigen overheid, mocht die onder toekomstige druk de neiging krijgen de eigen burgers te hard te bespioneren. Bij de eerste de beste gelegenheid (nu dus) laat de overheid zich meteen van zijn slechtste kant zien en blijkt hoe belangrijk dat artikel 22 is. Daarom wordt het meteen kaltgestellt

Nu mag je hopen dat Nederlandse functionarissen zich nog enigszins weten te beperken, als het om gevoelige gegevens van in potentie iedereen gaat. De Amerikanen zijn daar wat makkelijker in. Deze WODG, die moet regelen dat onze militairen beter kunnen oefenen, regelt toch niet dat de Nederlandse overheid deze gegevens vervolgens doodleuk doormailt naar Amerikaanse inlichtingendiensten? Jawel.

Hoe militairen hiermee geholpen worden om een Russische invasiemacht van de Grebbeberg te werpen, is menigeen een raadsel. Je zet hiermee wel de deur open voor een complete surveillance-staat, waarbij de overheid in elk aspect van je persoonlijk leven mag gluren zonder dat er een redelijke verdenking is. Dat gebeurt tijdens paniek. Er komen dan noodmaatregelen die later van permanente aard blijken maar dan mag je er niks meer van zeggen.

Onze minister van Defensie Dilan Yesilgöz - Zegerius gaat de komende maanden proberen deze wet door de Kamer te loodsen. Daarmee zal het discriminatieverbod wel uit de Grondwet worden gesloopt. Ze vloog nog naar een Frans vliegdekschip om urgentie en daadkracht uit te stralen (let ook op het dramatische muziekje), maar laten we eens een eerlijke vraag stellen. Als we echt aan de vooravond van een Russische militaire invasie staan en het grootste knelpunt voor de strijdkrachten is het gebrek aan personeel, waarom ga je dan de salarissen van militairen niet verbeteren? Dat mag dan niet, maar inbreken in de persoonlijke levenssfeer van burgers is ineens wel toegestaan. Kan iemand uitleggen hoe je Nederland zo veiliger houdt?

Het idee van een Russische invasie is bij de VVD verzonnen om een zedenschandaal bij de politie weg te houden en toen kwamen ze hiermee. Ik kwam hier stom toevallig zelf achter, hieronder zie je hoe.

Als je burgers bang maakt, slikken ze van alles en verliezen ze hun kritische houding. Deze constante crisissfeer duurt al jaren, het begon met de pandemie. Nu wordt het discriminatieverbod ernstig bedreigd. Als dat weg is, kun je je hele grondwet bij het grofvuil zetten en is Nederland na vier eeuwen van bloed, zweet en tranen niet langer een rechtsstaat. Ik sprak erover bij De Nieuwe Wereld met Lex Hoogduin en Ewald Engelen, u kunt het verdorie gratis kijken.

Had u mijn laatste boek over digitale dadendrang trouwens al gelezen? Democratie op de helling koopt u hierrr, er is een e-book (digitaal, lekker handig) en een papieren boek. Wilt u mijn gegraaf mogelijk maken? Ga naar BackMe, of u koopt mijn andere boek, Het Euro Evangelie. Laat anders uw waardering voor mijn werk merken via de knop hieronder.