Het waren bestaande plannen, waarvan ze doet alsof ze ze zelf heeft bedacht. Lezers van deze site weten het al langer: er is geen echt plan om de woningnood aan te pakken. Een tech-miljardair wilde graag dat D66 de verkiezingen zou winnen, dat lag in lijn met zijn eigen belangen. Een verhaal over ‘tien nieuwe steden’ sloeg aan, maar die komen er niet echt - zo werkt dat met schimmige marketing.
Toen vloog D66 een militair in die het wel zou regelen. De blijdschap sloeg om in teleurstelling: concrete plannen waren er niet, wel narratieven om uit te leggen waarom de opzet toch niet zou slagen. Er volgde een raar verhaal over douchemuntjes. Boekholt-O’Sullivan zou in Afghanistan in de loopgraven hebben gevochten. Ze mocht daar kort douchen en als het muntje op was, had ze pech. Woningzoekenden zouden ook zo’n instelling moeten hebben, je krijgt nooit alles wat je wil. Dat is iets anders dan het daadwerkelijk oplossen van de wooncrisis. Haar oorlogskronieken bleken ook niet te kloppen, maar dat terzijde.
Vandaag, 9 november 2026, is er toch goed nieuws. De minister laat via social media weten dat er nog (let op het woord ‘nog’) eens vijf nieuwe bouwlocaties zijn aangewezen. Dat laatste woord maakt het een beetje vaag. Iets aanwijzen is niet zo moeilijk, je beweegt een arm in de richting van een voorwerp naar keuze en strekt een vinger, het liefst de wijsvinger en niet de middelvinger.
Door er zo de aandacht op te vestigen wordt er een causaal verband geïmpliceerd: alsof de minister de bouwprojecten persoonlijk mogelijk heeft gemaakt. Haar partijgenoten delen het enthousiasme, het hoeft ook niet te verbazen.
Kamerlid Robert van Asten, verantwoordelijk voor dit dossier, is helemaal lyrisch: de minister gaat zelf die woningen uit de grond stampen, net zoals Lee Towers de koopgoot in Rotterdam met zijn blote handen heeft uitgegraven. Laten we eens kijken waar we het nu precies over hebben, wat krijgt de woningzoekende nu echt?
Er zit een persbericht bij het goede nieuws op social media. Daarin lezen we meteen al de nuance.
‘Het aantal nationaal grootschalige woningbouwlocaties komt hiermee op 31 locaties, één meer dan afgesproken in het coalitieakkoord. Voor Drenthe en Zeeland zijn het de eerste nationaal grootschalige woningbouwlocaties. Alle provincies hebben nu minimaal één locatie. Op deze 31 locaties komen in totaal ruim 400.000 woningen die tot en met 2040 versneld gebouwd gaan worden.’
Er wordt verwezen naar het coalitieakkoord van deze regering. In de regel wordt een coalitieakkoord altijd vergezeld van een budgettaire tabel. Daarin staat hoe het nieuwe beleid wordt gefinancierd. Een nieuwe regering kan een keuze maken, bijvoorbeeld meer geld uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking - of de bouw van woningen. Het nieuwe budget is een aanpassing van het oude budget van de vorige regering. De extra kosten moeten dekking krijgen uit hogere belastingen, een bezuiniging op een ander vlak (een ombuiging, in het jargon), of het begrotingstekort mag omhoog. Geld komt uit de lengte of de breedte.
Het coalitieakkoord zelf is ambitieus: de regering zal ‘30 grootschalige nieuwbouwlocaties van nationaal belang bouwen’. Minstens, nog eens! De formulering is wederom een beetje vaag. Het idee wordt geopperd dat het om 30 locaties gaat die er eerst niet waren, want anders verklein je de woningnood niet - en pronk je nog eens met andermans veren, zoals van van de vorige woonminister Hugo de Jonge.
Het persbericht van vandaag moeten we wel overduidelijk zien in het kader van deze belofte: dat noemt 31 locaties, wat inderdaad 1 meer is dan 30. Dit zijn de nieuwbouwlocaties die helpen om ‘het woningtekort op te lossen door meer te bouwen’. Hoe dat gebeurt, dat zouden we dus uit de budgettaire tabel moeten halen: wat gaat deze regering dan anders doen dan de vorige?
In die tabel zien we de ombuigingen. De nadruk ligt op Defensie, Geopolitiek en Oekraïne. De uitgaven moeten structureel met 19,3 miljard toenemen. Ineens met zulke bedragen smijten is vragen om problemen, lees daarvoor dit artikel. De getallen bij het oplossen van de woningnood zijn van meer bescheiden aard. Dat gaat knellen.
Nu zal het de lezer niet zijn ontgaan dat het eerste kabinet van premier Jetten een beetje wankel is. Er is geen meerderheid in het parlement, dus voor een nieuwe begroting is het nodig dat ofwel PRO, ofwel JA21 een duit in het zakje doet. De PVV zou ook mee kunnen werken, maar de persoonlijke dynamiek tussen Jetten en Wilders maakt dat niet heel waarschijnlijk. Als PRO niet levert, is het zoeken naar een ingewikkelde coalitie met de kleine partijen. Een nieuw budget met veranderingen ten opzichte van de oude keuzes wordt immers in een wet gevat en die heeft altijd een Kamermeerderheid nodig. Daarom zien we het hier al een beetje mis gaan.
Voor de ontsluiting van nieuwe wijken is geld nodig. De kosten daarvan worden op structureel een half miljard na 2030 gezet. Dat is inderdaad een heel mooi rond getal op een datum waar de woningzoekende nu niks aan heeft. Deze begroting is beleidsarm, zeggen we dan in het Haagse jargon. Het zijn de oude cijfers, met een paar cosmetische aanpassingen.
Door het ontbreken van een politieke meerderheid zijn er grote woorden maar geen concrete budgettaire invullingen. Ook moeten woningcorporaties een flink deel van de investeringen voor hun rekening nemen. Daarom moeten ze vanaf 2028 een bedrag van 250 miljoen euro krijgen. Dat is een kwart van een tiende van een procent van het nationaal inkomen, daarmee ga je geen deuk in een pakje boter slaan. Zonder echte nieuwe begroting blijft het bij woorden en idealen.
Zo lezen we in het coalitieakkoord dat de nieuw te bouwen wijken goed bereikbaar moeten zijn met het openbaar vervoer. Helemaal prima. Tot 2030 zijn er geen uitgaven begroot, dus op dat vlak gaat er de komende jaren niets gebeuren. Er is bij de verkiezingen wel een garantie afgegeven dat er tien nieuwe steden komen met een miljoen huizen in tien jaar, wat neerkomt op honderdduizend nieuwe woningen per jaar. Daar gaat voorlopig niets van terechtkomen.
Terwijl de impasse voortduurt, wil Boekholt-O’Sullivan wel iets laten zien. Vandaar het persbericht van vandaag. Zijn dat dan geen echte nieuwbouwprojecten? Ja, maar die waren al van start gegaan. Immers, ‘beleidsarm’ betekent dat er weinig nieuws onder de zon is. Laten we het lijstje eens langslopen. De verkiezingen voor de Tweede Kamer werden vorig jaar gehouden, op 29 oktober 2025. Dat is een handige afbakening: alles wat daarvoor al is beklonken kan onmogelijk aan de huidige regering worden toegeschreven.
Stadskwartier Assen
De gemeente Assen concludeerde dat de manier waarop de binnenstad wordt gebruikt, aan het veranderen is. Bepaalde winkels verdwenen en parkeerplekken zijn vaak leeg. Door de centrale ligging zou je daar ook woningen kunnen bouwen. De nieuwe visie is op 20 mei 2021 goedgekeurd door de gemeente Assen, alles staat gewoon online.
Het project vraagt om een publieke investering van 122 miljoen euro. Daar is in september 2025 een akkoord over bereikt, voor de verkiezingen dus. Het Rijk verschaft een subsidie 9 miljoen, maar die was in 2025 al toegezegd: door De Jonge. Het project is opgeschaald met het zogeheten Havenblok, een stuk van de haven krijgt woontorens. Het Havenblok is een uitbreiding van de bouwambities in de binnenstad. Alleen is er besloten om van 10 december 2025 tot 16 januari 2026 inspraakmogelijkheden te bieden aan omwonenden. Dat heeft gezorgd voor een opschaling van de bouwambities in Assen.
Minister Boekholt-O’Sullivan is op 23 februari van dat jaar beëdigd en kon onmogelijk hebben bijgedragen aan dit project. Ze heeft gewacht tot de eerste palen de grond in gingen en is toen met de eer gaan strijken.
Stationsomgeving Best
De gemeente Best ligt ten noordwesten van Eindhoven en wil de stationsomgeving aantrekkelijker maken. Ten zuiden van de gemeente ligt Veldhoven met ASML. Tot de herinrichting, met woningbouw, is besloten op 2 november 2023. Op 9 juli 2025 komt er een update, omdat het groeiende ASML tienduizenden werknemers in de regio wil huisvesten. De gemeente is met NS en ProRail in gesprek om ook de bereikbaarheid te verbeteren. Voor de oostzijde van het project (ten opzichte van het station) is in december 2024 een akkoord bereikt in de gemeenteraad.
De ambities aan de Westzijde zijn aanmerkelijk opgeschaald, wat een verandering ten opzichte van de visie van 2023 inhoudt. B&W hebben de gemeenteraad hierover geïnformeerd middels een brief.
Deze brief is op 5 juni 2025 verzonden en heeft dus niet te maken met nieuw beleid van de regering.
Middelburg, Vlissingen, Veere
Op Walcheren komen ook duizenden nieuwe woningen. De minister noemt specifiek deze drie gemeenten. Interessant, ze hadden al een intentieverklaring getekend voor nieuwbouw in de regio: daar is deze feestelijke foto genomen - duidelijk voor de beëdiging van de minister.
De minister schrijft dat het bij Vlissingen om bedrijventerreinen gaat waar woningbouw mogelijk moet worden. Daartoe zal ze het bestemmingsplan moeten wijzigen. Dat is al gebeurd, op 18 april 2024.
Spoorzone Roosendaal
De binnenstad van Roosendaal wordt doorkruist door een aantal spoorlijnen, die door herinrichting van dat spoor voor een deel overbodig zijn geworden. Dat biedt ruimte om te bouwen, het gebied aantrekkelijker te maken en te zorgen voor extra woningen op een te krappe markt. Sterker nog, het wordt een ‘hip gebied met 1000 nieuwe woningen’. Dat schreef Omroep Brabant, op 14 november 2024.
De Gemeente Roosendaal was zo aardig om een vriendelijk persbericht rond te sturen, als reactie op het bericht van de minister. De ‘aanwijzing’ zou voor extra subsidie in de toekomst kunnen zorgen, daarom is dat enkel handig. Er zit een foto bij het persbericht, waarop ze een kijkje komt nemen bij de nieuwbouwlocatie die ze vandaag heeft aangekondigd. Zeg niet dat je in een dag, of een paar uur, niet veel kunt doen.
Inderdaad, dit plan stond al veel langer in de steigers. Het wordt een beetje sleets, maar uit een brief aan de gemeenteraad blijkt dat er een visie is om 10.000 woningen te bouwen tot 2040 - vanaf 12 november 2024. De specifieke ‘aanwijzing’ als grootschalige woningbouwlocatie kan de gemeente zeker helpen met een nieuwe subsidie, maar dit plan is ouder dan de ambtstermijn van de minister.
Cortelande, Gemeente Zuidplas
In de gemeente Zuidplas moet een heel nieuw dorp komen genaamd Corteland, op zo een beetje het laagst gelegen punt van Nederland. Uit de voortgangsrapportage blijkt dat de grootste kink in de kabel een procedure bij de Raad van State is.
Om de locatie bouwrijp te maken, moet houtachtig materiaal worden aangevoerd om tijdelijke werkwegen mogelijk te maken. Een omwonende was het niet eens met het idee van een nieuw dorp, heeft overlast ervaren van de bouwwerkzaamheden en is van mening dat resthout ook plastic kan bevatten en dat is slecht voor het milieu. De wet milieubeheer stelt dat het college van gedeputeerde staten van Zuid-Holland de gemeente een ontheffing moet verlenen om het hout te gebruiken: anders is het simpelweg verboden. Het blijkt dat er achteraf toestemming is gegeven, een argument dat ook wordt aangevoerd. De klager lijkt een reeks ongerelateerde argumenten te gebruiken, die op één ding neerkomen: hij of zij wil al die woningen niet.
Het betoog faalde, de bouw kan gewoon doorgaan. Er zijn nog enkele soortgelijke procedures, maar één ding is duidelijk: de bouw is al jaren bezig en heeft dus niets te maken met de inzet van de minister.
Om de woningnood te bestrijden, is het nodig om nieuwe locaties te vinden en woningbouw mogelijk te maken. Het ‘aanwijzen’ van locaties die toch al in ontwikkeling waren, is geen alternatief voor het opleveren van de beloofde tien nieuwe steden. Deze minister heeft al enkele uitglijders op haar naam staan. Ze vertelde De Telegraaf dat statushouders voortrekken geen probleem is, want ‘starters kunnen bij hun ouders wonen’.
<iframe width=”1666” height=”937” src=”
title=”Woonminister geconfronteerd na opmerking over starters: ‘Heeft u spijt van deze uitspraak?’” frameborder=”0” allow=”accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share” referrerpolicy=”strict-origin-when-cross-origin” allowfullscreen></iframe>
Daar moest ze op terugkomen. Ze stelde dat ze ging zorgen voor lagere instroom van migranten. Dat is compleet aan het mislukken, dat wordt een ander artikel. Intussen zit de bouw op slot door de stikstofcrisis. D66 beloofde dat er met een magische truc toch voor nieuwbouw gezorgd kon worden.
Het is lastig om in te zien hoe dat gerealiseerd kan worden. De stikstofcrisis betekent praktisch dat een natuurgebied van het ene jaar op het andere niet mag verslechteren. Landbouw, industrie, verkeer, maar ook nieuwbouw zorgen voor de uitstoot van stikstofoxiden en dat heeft een negatieve invloed op de natuur. In scheikundige zin is de stikstofcrisis een bestaand probleem.
Als een gemeente nieuwbouw wil realiseren in de buurt van een natuurgebied, dan vergroot dat per definitie de uitstoot. Iets anders zal dan moeten wijken, wat beleidsmakers voor pijnlijke keuzes stelt. Het oplossen van de woningnood tijdens een stikstofcrisis betekent dat de minister moet uitleggen welke knopen er dan zijn doorgehakt. Van een militair had je meer daadkracht verwacht, mooie woorden kunnen de noodzaak van die harde keuzes niet vervangen. Op de genoemde nieuwbouwlocaties was al stikstofruimte gevonden, anders waren de palen nooit de grond in geslagen. Ze zal terug naar de tekentafel moeten.
Mijn werk wordt gratis ter beschikking gesteld, maar het kan er niet zijn zonder een bijdrage van de lezer. Kies zelf een bedrag, afhankelijk van wat u het waard vindt, via de knop hieronder. Of u bestelt mijn boek. Democratie op de helling koopt u hierrr, er is een e-book en een papieren boek.