Wethouder Zita Pels verspreidt gevaarlijke onzin over ‘verkrachte illegalen’

De beroepspoliticus lijkt steeds minder aanzien te genieten in de samenleving. Hoe zou dat komen, misschien omdat ze hele rare dingen doen en roepen om maar stemmetjes te winnen? Gisteravond stond de uitzending van Pauw & De Wit in het teken van nieuwe wetten om de immigratie te drukken, specifiek asielmigratie.

Het zal de lezer misschien niet zijn ontgaan: er is in Den Haag inderdaad wat gedoe rondom nieuwe asielwetgeving. Het zou allemaal strenger moeten, maar er is onenigheid tussen de partijen en interessant genoeg ook binnen de partijen zelf, zoals bij PVV en D66; naast een fractie in de Tweede Kamer heb je natuurlijk ook nog een Eerste Kamer, om over afsplitsers maar te zwijgen. In Amsterdam is GroenLinks een van de grootste partijen (ook al heet het nu anders) en daarom mogen ze daar een wethouder leveren, namelijk Zita Pels. In de uitzending mengt ze zich na tien minuten in de discussie.

Ze vertelt dat ze ‘ziet wat er gebeurt in de stad’ en dat illegalen nu bang zijn of worden om aangifte te doen van een zeer ernstig geweldsmisdrijf als verkrachting. Een vrouw die zonder verblijfspapieren in Nederland aanwezig is en dit helaas overkomt, zou uit de buurt van de politie willen blijven uit angst zelf aangehouden te worden! Voordat er naar haar verhaal wordt geluisterd, slaat de dienstdoende agent het slachtoffer al in de boeien omdat ze zich ook schuldig maakt aan een overtreding - namelijk het illegale verblijf.

Is dit een mogelijk scenario dat maar in de buurt komt van de werkelijkheid, of is dit een compleet verzonnen verhaal dat nergens op gestoeld is? Denk aan de vorige VVD-premier die ziektes uit de hoge hoed begon te toveren om een intern zedenschandaal met de mantel der liefde te bedekken, politici vertonen dit gedrag. Wat een premier kan en dan lachend ‘sekgen of ze neto’ worden, dan kunnen we in Amsterdam ook, moet Pels hebben gedacht.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: de politie zal niemand die aangifte komt doen, aanhouden vanwege de verblijfsstatus. Er wordt niet eens naar gevraagd.

Wie mijn laatste boek heeft gelezen, zal het zijn opgevallen dat een relatief groot deel van een zeker hoofdstuk betrekking had op opsporingsmethoden van rechercheurs specifiek op zedenzaken. Zoals u weet, zijn er Europese voorstellen om iedereen zijn telefoon te scannen op beelden van kindermisbruik - en daarmee iedereen aan opsporingshandelingen bloot te stellen. In het dagelijks werk van de politie is geen behoefte aan letterlijk alle informatie van iedereen; agenten houden van doelgerichte informatie, kreeg ik te horen.

Ze hebben daar wel last van het personeelstekort dus wie zich geroepen voelt: solliciteren doe je hier. En als het om zedenmisdrijven gaat, dan hebben veel mensen de neiging uit - begrijpelijke - woede te willen grijpen naar Kaapse methoden, dus het recht in eigen hand nemen zullen we maar zeggen. Dus, bij deze: doe dat niet, elke agent koos voor haar of zijn werk om mensen te helpen, heb een beetje vertrouwen. Wil je ze helpen in hun werk, ga daar dan zelf werken.

Wat uit gesprekken blijkt, is dat het de kunst is om bij mensenhandel grip te krijgen op het criminele netwerk achter een enkel zedenmisdrijf, als het bijvoorbeeld om georganiseerde uitbuiting gaat. In bovengenoemde folder staat dan ook dat een slachtoffer in dat geval om bescherming kan vragen. Dan kunt u zich misschien afvragen of je deze criminelen bestrijdt met een folder, maar daar ging het niet om. Wie uit nood een agent aanspreekt, zal eerst zijn verhaal kunnen doen en dan is de verblijfsstatus niet van belang. Wat wethouder Pels hier zegt is dus nergens op gebaseerd.

Wel is het zo dat het slachtoffer in deze geen rechten kan ontlenen aan de aangifte. Het is dus mogelijk dat de aangifte de aanzet is van een strafproces, waarin ze als getuige wordt gehoord. Daarna zou het slachtoffer alsnog uitgezet kunnen worden, als blijkt dat de papieren niet in orde zijn. Dat staat los van de verkrachting, laat staan dat ze bij het aangifteproces zelf wordt vastgezet. Nota bene: mannen kan het ook overkomen, maar de statistieken zijn helder. Mannen zijn eerder dader dan slachtoffer, maar dat maakt voor de procedure verder niet uit.

Als een slachtoffer van een zedendelict illegaal in Nederland verblijft maar wel aangifte wil doen, bestaat er een speciaal protocol. De werkinstructie regelt dat er ook tolk ingezet kan worden. Ook is er slachtofferhulp, net als bij een Nederlands slachtoffer. Doel is om de aangiftebereidheid te vergroten en daarbij helpt het natuurlijk als je niet wordt gearresteerd als je aangifte komt doen. Pels impliceert dat agenten daadwerkelijk bij een aangifte het slachtoffer eerst zelf zouden arresteren, terwijl ze overduidelijk hun prioriteiten al hebben gesteld: de viezerik met de wangen tegen de keien duwen. Vraag het ze maar!

Daarmee geeft de wethouder een hele nare draai aan het verhaal. De agenten willen zo veel mogelijk informatie verkrijgen over eventuele netwerken rondom mensensmokkel, de verblijfsstatus van het slachtoffer zullen ze echt minder interessant vinden.

Dit protocol is een uitvloeisel van een Europese richtlijn over dit onderwerp, namelijk 29/12 (of 2012). In de preambule (punt 9) lezen we de volgende zin, die later ook is uitgewerkt in praktische artikelen:

‘Criminaliteit is zowel een vergrijp tegen de samenleving als een schending van de individuele rechten van het slachtoffer. Slachtoffers van strafbare feiten moeten als zodanig worden erkend en op een respectvolle, tactvolle en professionele manier worden behandeld, zonder enig onderscheid op welke grond dan ook, zoals ras, huidskleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuiging, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap, leeftijd, geslacht, genderexpressie, genderidentiteit, seksuele gerichtheid, verblijfsstatus of gezondheid. In alle contacten met een bevoegde autoriteit die in het kader van strafprocedures optreedt en organisaties die in contact komen met slachtoffers, zoals slachtofferhulp- of herstelrechtorganisaties, moet rekening worden gehouden met de persoonlijke situatie en onmiddellijke behoeften, de leeftijd, het geslacht, de eventuele handicap en het ontwikkelingsniveau van slachtoffers van strafbare feiten, en hun lichamelijke, geestelijke en morele integriteit moet volledig worden gerespecteerd. Slachtoffers van strafbare feiten moeten worden beschermd tegen secundaire en herhaalde victimisatie, tegen intimidatie en tegen vergelding, passende ondersteuning krijgen om hun herstel te bevorderen en voldoende toegang tot de rechter krijgen.’

Het is een lange zin (dat krijg je met Europees recht), maar de strekking is helder. De verblijfsstatus mag geen reden zijn om een slachtoffer niet alle mogelijke hulp te geven. Sterker nog, de verblijfsstatus zit in een opsomming met andere gronden op basis waarvan een overheid zijn eigen burgers niet mag discrimineren, zoals geslacht en huidskleur. Deze worden voor Nederland in artikel 1 Grondwet opgesomd. Als een illegaal in Nederland aanwezig persoon geen aangifte mag doen om die reden, dan is dat hetzelfde als wanneer een agent weigert de eigenaar van een beroofd Chinees restaurant te helpen omdat hij vorige week diarree kreeg van de garnalen in de Foe Yong Hai.

De term ‘richtlijn’ is in Europees verband misleidend. In het Engels noemen we het een ‘directive’, een lidstaat mag niet afwijken. In het Europees recht is het principe van subsidiariteit opgenomen, in de eerste paar artikelen van het verdrag ter werking van de EU (TFEU) en vervolgens artikel 83. De unie zal zich terughoudend opstellen, enkel wetten maken als het niet anders kan, zoals bij grensoverschrijdende belastingontwijking. Maar op de vlakken waar de EU de wetten maakt, zijn de nationale wetten van ondergeschikt belang. Van bovenstaande ‘richtlijn’ kan dus niet worden afgeweken, de politie heeft hem op logische wijze ingebed in de eigen procedures rondom illegale slachtoffers en daar verandert niets aan zolang Nederland lid is van de EU.

Pels heeft zich in Amsterdam ontpopt als activistisch politicus die wil opkomen voor alle ‘onderdrukten’. Die levenshouding zal ongetwijfeld zijn ingegeven door een streven het juiste te doen, nobel te handelen. Maar hier schiet ze haar doel voorbij. Het idee dat een illegaal in Nederland aanwezig slachtoffer van verkrachting geen aangifte kan doen vanwege die illegaliteit, is nergens op gebaseerd. Onder de huidige omstandigheden is daar geen sprake van. En als er een nieuwe, strengere asielwet komt die illegaal verblijf strafbaar stelt, dan geldt altijd richtlijn 12/29 nog. Al zou Geert Wilders morgen honderd procent van de stemmen halen en zowel de volledige Eerste als Tweede Kamer mogen vullen, dan moet hij eerst nog de grondwet wijzigen. Dat gaat allemaal niet zo snel.

Door deze ongefundeerde angstbeelden te verspreiden, vergroot je enkel de kans dat mensen daadwerkelijk denken dat dit een reëel gevaar is en vervolgens geen aangifte meer willen doen. Doe altijd aangifte bij een zwaar misdrijf, agenten zijn er niet op uit om je te pakken - tenzij je zelf verdachte bent en dan hebben we het niet over ontbrekende verblijfsdocumenten. Een capo bij de Cosa Nostra die op Sicilië twaalf moorden heeft gepleegd, doet er wellicht wel beter aan om hier niet zomaar aangifte te doen van een gestolen scooter; maar in de regel zijn dit niet de slachtoffers waar Pels mogelijk op doelt. Mocht de eerder genoemde, waarschijnlijk zeldzame casus op u van toepassing zijn (met de scooter), win dan eerst juridisch advies voor u aangifte doet, het is maar gezegd!

Aan illegaliteit kleven allerlei veiligheidsrisico’s. Criminele netwerken maken met liefde gebruik van kwetsbare voetsoldaten, die door hun economische status wanhopig zijn en op geen enkele manier hun recht kunnen halen. Het is te beargumenteren dat slim beleid gebaseerd is op bestaande kennis van de platte pet (ook al dragen ze die niet meer) bij een strenger toezicht op immigratie van toekomstige illegalen maar met oog voor de mensenrechten van slachtoffers van zedendelicten, ook als ze hier illegaal verblijven; hun rechten op zich zijn het waard om te beschermen en vanuit het oogpunt van het ontmantelen van criminele netwerken wil je ze de mogelijkheid geven alle informatie te delen die ze hebben.

Daarbij hoort niet dat je ze opsluit, zodra ze aangifte komen doen van een zedendelict. Deze werkwijze wordt al toegepast, niet in de laatste plaats omdat het een uitvloeisel is van dwingend Europees recht waar de komende tien jaar geen wijziging in te verwachten valt. Zita Pels wil graag scoren maar daarbij doet ze de waarheid geweld aan. En scoren is leuk, als politica, maar op dit dossier richt je schade aan als je niet uitkijkt. Dat lijkt niet uit te maken, moeten we helaas constateren.

Had u mijn laatste boek over digitalisering trouwens al gelezen? Democratie op de helling koopt u hierrr, er is een e-book (digitaal, lekker handig) en een papieren boek. Wilt u mijn gegraaf mogelijk maken? Ga naar BackMe, of u koopt mijn andere boek, Het Euro Evangelie. Laat uw waardering voor mijn werk merken via de knop hieronder.