Waarom Rob Jetten al zijn verkiezingsbeloftes gaat breken (en snel ook)

Potverdikkie, zouden die dames wat lekkers te eten maken voor onze kersverse premier? Het is immers ramadan. Goed geraden, Rob Jetten bezoekt een zogeheten iftar, een maaltijd voor onze islamitische mede-Nederlanders om het vasten te breken. Er is niks mis met lekker eten maar dat is niet de taak van een premier. Tenminste, ook een premier moet goed eten, maar u begrijpt het punt.

Jetten werd premier met enkele grote beloftes en het wordt meteen al duidelijk dat hij die gaat breken. Er staan meerdere onmogelijkheden in de financiële paragraaf van het nieuwe regeerakkoord, het is wat het is: over de groene transitie, de belofte om geen eurobonds te accepteren, en de vrijheidsbijdrage (hogere belasting voor Defensie). Er zijn meer problemen maar laten we het inderdaad een beetje gezellig houden.

Het nieuwe kabinet heeft de ambitie om Nederland snel, heel snel, volledig afhankelijk te maken van wind op zee. Dat vergt een investering in de orde van grootte van duizend miljard euro, onze hele economie. Voor 2040 moet de ‘transitie’ voltooid zijn en intussen wordt de winning van fossiele brandstoffen afgebouwd, denk aan het storten van beton in de Groningse gaswinning. Voor volgend jaar zijn er enkele miljoenen gereserveerd, dus dat gaat hem niet worden.

Dan is er de belofte om geen nieuwe Europese leningen (eurobonds) te accepteren. Die belofte is expliciet uitgesproken. Volgend jaar moet de nieuwe begroting van de Europese commissie voor 2028-2034 rond zijn. De voorzitter en de regering van Frankrijk zijn groot voorstander van Europese leningen. Ze willen de eenmalige verhoging vanwege de pandemie permanent maken. D66 is lid van de pro-Europese Renew Europe fractie in Brussel, net als de VVD, dus de druk van de Europese vrienden zal te groot zijn om te weerstaan.

Merk in deze op dat het lenen vanwege de pandemie ook eindigt in 2027, met het aflopen van de huidige begrotingscyclus (2021-2027). Het zogeheten Coronafonds begon in 2021, dus het was niet te doen om het helpen van de ‘zorghelden’; anders zou je de zorg een jaar eerder al een steuntje in de rug hebben gegeven. De ziekenhuizen lagen vooral in 2020 vol. Het eerste geld uit dat fonds bereikte Nederland desondanks pas in 2024. Het geld gaat naar hele andere, algemenere doelstellingen van de Europese commissie. Door het aan de pandemie te koppelen werd het voor de bevolking acceptabel, een meerderheid dacht dat er ook echt een causaal verband was met de tekorten in de zorg danwel een soepvleermuis. Deze truc eindigt in 2027, met het aflopen van de vorige begrotingscyclus, vijf jaar na het einde van de pandemie. Dan moet er opnieuw een soortgelijk programma worden gestart.

Daarom zullen er nieuwe ‘coronaleningen’ moeten worden uitgegeven, wat feitelijk gewoon eurobonds zijn. Met een virus heeft het weinig te maken. Ook is er door mismanagement een tekort van ongeveer 28 miljard euro op jaarbasis in het ‘Coronafonds’, waar nog geen dekking voor is gevonden. De rente is destijds verkeerd ingeschat. Om dat tekort te dekken zal er extra geld geleend moeten worden, onder welke noemer dan ook.

Dan de ‘vrijheidsbijdrage’. Het Kabinet Jetten-1 wil de uitgaven voor Defensie structureel verhogen met twintig miljard euro, te financieren met een belasting van vijf miljard euro. Een derde komt van bedrijven, twee derde van burgers. Het is boekhoudkundig niet mogelijk om zo precies te begroten, want materiaal voor de strijdkrachten komt pas in de begroting terecht als de spullen geleverd zijn. Het gebeurt regelmatig dat leveringen van complex materiaal met vele jaren vertraagt. De geprojecteerde uitgaven zullen niet gehaald worden en als dat wel zo zou zijn, valt er een gat in de begroting van vijftien miljard euro per jaar, structureel. Om die reden worden WW en AOW maar versoberd, lezen we in de financiële paragraaf.

En dan zouden er ook nog tien nieuwe steden worden opgeleverd, maar die verkiezingsbelofte is een dag na de overwinning alweer ingetrokken; lekker dan! We doken met Current Ratio in de cijfers, iemand moet het doen, hieronder te zien.

Had u mijn laatste boek trouwens al gelezen? Democratie op de helling koopt u hierrr, er is een e-book (digitaal, lekker handig) en een papieren boek. Wilt u mijn gegraaf mogelijk maken? Ga naar BackMe, of u koopt mijn andere boek, Het Euro Evangelie: Eventueel laat u uw waardering voor dit artikel merken via de knop hieronder. Veel kijkplezier!