Met Rob Jetten krijgen we weer een enorme jokkebrok als premier

Het gemak waarmee de gemiddelde politicus complete leugens uitstrooit om te winnen, is stuitend. Een journalist die in Den Haag of Brussel rondloopt heeft een veel cynischer beeld van de politiek dan de gemiddelde nieuwsconsument. Dan mag je je afvragen wie er gelijk heeft. Zo heftig als de steekpartij die Julius Caesar het leven kostte is het misschien niet, maar het begint wel in de buurt te komen. Denk aan Mark Rutte die bizarre leugens bedacht om een zedenschandaal bij de politie weg te houden.

Volgens Joseph le Maistre krijgt een bevolking de leiders die het verdient. Nederlanders houden van gemak en gezelligheid, gaan politieke discussies uit de weg en kijken het liefst een serietje op de bank. Dat geldt niet voor iedereen, natuurlijk, maar in grote lijnen is het waar. Doe een vlaggetje dat een oorlog ver weg vertegenwoordigt achter je naam op social media, laat met spuiten erbij zien hoe vaak jij gevaccineerd bent en iedereen weet dat jij ‘deugt’. De intenties zijn dan niet meteen slecht, het doel is wel steeds het grootste sociale voordeel, gecombineerd met minimale inspanningen. Als je echt geëngageerd bent zul je daadwerkelijk offers moeten brengen en dat gaat de gemiddelde Nederlander weer te ver.

Een samenleving die zo werkt, glijdt af naar politieke desinteresse. Het is daadwerkelijk een ‘race to the bottom’. Ik mocht laatst een discussiebijeenkomst bezoeken die ermee pochte dat er geen dadels uit Israël in de hapjes zaten. Zo werd er ‘een vuist tegen genocide’ gemaakt, want Israël verkoopt dadels die je ook bij de AH kunt kopen. Komt dat even binnen. Israël maakt in Gaza gebruik van een jager-bommenwerper van Boeing, een variant van de F-15 Strike Eagle. Als je dat bedrijf echt wil pakken, stap je nooit meer in een van hun vliegtuigen. De yoga-retraite in Bali volgende lente wordt dan een uitdaging, maar en passant help je ook nog eens het klimaat. Mensen laten dan toch liever geestdriftig een avond die dadels staan als bijdrage aan het verzet en gaan weer over tot de orde van de dag, om later alsnog in een Boeing te stappen.

Wat voor politiek mag je in een dergelijke cultuur verwachten? Simpele clips op social media met heftige claims over een strijd tegen een of andere vorm van onrechtvaardigheid. Die clip kun jij dan delen op je eigen kanaal, om te laten zien hoe erg je betrokken bent. De clips zijn kort, omdat mensen tegenwoordig de aandachtsspanne van een vogelbekdier hebben en onderwerpen snel ‘te moeilijk’ vinden. Rijke partijen als D66 hebben zo een efficiënte manier gevonden om veel kijkers te bereiken. Het mes snijdt aan twee kanten, in positieve zin, omdat de gebruiker van social media zich ook beter kan voelen. Heb ik even lekker een post op social media over de ellende van de transgenders van kleur gedeeld! Nu weer bier.

Politieke partijen hebben er ook een hoop bij te winnen, want op deze manier kun je goedkoop veel zetels binnenslepen. Niemand wil onrecht, maar andere kant hebben mensen ook geen zin om echte offers te brengen in de strijd tegen onrecht; het moet wel gezellig blijven. Stem dan op de partij die zich het hardst tegen het onrecht of de maatschappelijke bedreiging uitspreekt en je kunt met een schoon geweten slapen. Of de feiten kloppen - het onrecht en de bedreigingen zijn reëel en vragen om deze of gene politicus - is dan van secundair belang. Dat noemt men al decennia ‘glittering generalities’. De banaliteiten die de politicus uitstrooit zijn niet per definitie altijd onwaar, maar ze slaan niet op een voorliggend probleem. Het zijn loze woorden. Een politicus die zichzelf bijvoorbeeld als ‘betrokken’ verkoopt, zegt daarmee impliciet dat de politieke tegenstanders dat niet zijn. Dergelijke algemene kreten zijn dus bedoeld voor mensen die te laf zijn om uit te spreken wat ze echt vinden.

Neem Rob Jetten, winnaar bij de laatste verkiezingen en naar alle waarschijnlijkheid ook de nieuwe premier. Bij de voorlaatste verkiezingen bakte hij de broodjes wel heel bruin. Hij vertelde over een school in Leeuwarden die hij mocht bezoeken. Daar waren twee vriendinnen, een transgender meisje en een Marokkaans meisje met hoofddoek. Ze stonden samen op en ‘pikten het niet meer’ dat ze de hele dag ‘gediscrimineerd’ werden. Het duo sprak uit ‘elke dag te moeten vechten voor ons recht om zichtbaar onszelf te mogen zijn’, je hoort het duo MBO-tieners het al synchroon opdreunen. Zo’n filmpje, geknipt uit de talkshow M, eindigt dan met een goedkeurende knik van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Stem D66! Natuurlijk zijn wij beschaafde mensen tegen de gelijktijdige discriminatie van transgenders en vrouwen van Marokkaanse komaf. Laat je een ander geluid horen? Dan moet je worden buitengesloten. Heb je er geen mening over? Dan ben je ook fout, dus doe op zijn minst alsof je deze discriminatie heel erg vindt. Voor het gemak heb ik het fragment gedownload om het te kunnen tonen, mocht het van social media verdwijnen.

Al snel daarna komen de eerste klachten binnen, van ouders van kinderen aan de school. De ouders van het Marokkaanse meisje horen we alleen niet, simpelweg omdat het specifieke kind niet bestaat. De ouders (van de klasgenoten van de transgender) zijn boos, omdat Rob Jetten een loopje met de waarheid heeft genomen. Laten we eens kijken wat er echt is gezegd.

Het blijkt dat Nederland ‘vrijwel accepterend’ is voor transgenders, er is alleen een probleem met betrekking tot zorg. Nu heeft Jetten Rutte links en rechts geholpen om te snijden in de zorg, dus hij mag het zich persoonlijk aanrekenen. Dat is niet wat je doet tijdens een verkiezingscampagne, dus slaat hij aan het verzinnen.

De boodschap wordt ten eerste compleet veranderd. Over zorg gaat het niet meer en er wordt een probleem met discriminatie verzonnen. Om het vervolgens nog heftiger te maken is er nog een ‘slachtoffer’, het meisje met het hoofddoekje dat niet bestaat. Ze spreken allemaal woorden uit die in het straatje van Rob Jetten passen, maar dat komt omdat hij de conversatie zelf verzint. Nu is dit fragment al een paar jaar oud. Waarom moeten we het hier nog over hebben?

In Nederland is een politieke cultuur ontstaan waarin dit soort leugens compleet acceptabel zijn. Soms mag je zelfs een hoop kinderen voor de bus gooien. Uit het filmpje blijkt nergens dat er spake is van ‘discriminatie’. Je hoopt dat het specifieke kind niet gepest wordt, want een school kan zo wreed zijn als het colosseum toen het nog in gebruik was. Gelukkig is dat niet het geval. Door de boodschap te verdraaien en te verzinnen dat het specifieke kind wel wordt gepest (net als haar verzonnen vriendin met hoofddoek) zeg Jetten eigenlijk dat alle andere kinderen in de zaal een stel schoften zijn; logisch dat de ouders boos worden.

Om dit voor elkaar te krijgen, moet een politicus beschikken over een bepaald moreel kader; wat mag wel en wat mag niet in tijden van liefde en oorlog? Als je het normaal vindt om een hele zaal met minderjarige kinderen onterecht weg te zeggen als discriminerend tuig, dan zal het daar niet bij blijven. Tijdens de recente verkiezingscampagne werd je als argeloze burger bestookt met filmpjes van D66, vooral op social media, met een onmogelijke belofte; we gaan de woningnood oplossen. Dat doet D66 door een miljoen nieuwe huizen in tien jaar in tien nieuwe steden te bouwen. Dat zijn honderdduizend huizen per jaar, stikstof of niet. Een eerste terechte kritiekpunt zou mogen zijn dat het wel heel veel ronde getallen zijn, welke berekeningen liggen eigenlijk aan de sommetjes ten grondslag?

Geen. Het gaat niet gebeuren. Nederland heeft zichzelf in een stikstofcrisis gestort, door een te harde interpretatie van een Europese verordening, specifiek artikel 6 leden 3 en 4. Als je links iets bouwt in de buurt van een natuurgebied, zoals een meertje, dan moet je rechts iets afbreken. Alleen zo zorg je ervoor dat het meertje van het ene jaar op het andere minder in plaats van meer last heeft van menselijke aanwezigheid. Een miljoen huizen bouwen betekent dat je een enorme berg compenserende maatregelen moet nemen, zoals het gedwongen onteigenen van boeren en bedrijven. Bij de vorige verkiezingen lieten politici soortgelijke beloftes horen en toen kon het ook niet. Nu keren dezelfde geluiden weer terug, nog steeds niet voorzien van een uitleg welke compenserende maatregelen er dan genomen moeten worden. Het is alsof je met je vrouw afspreekt dat ze volgend jaar in een villa van vijf miljoen euro woont, zonder hypotheek. Je moet immers ‘groots denken’ en je belooft direct een paar uur per week extra te gaan werken. Tot je eigen verbazing gelooft ze je ook nog, je hebt de beste nacht van je leven. De kater komt alleen later.

Het was partijgenoot Roger van Boxtel die bij het sluiten van de stembussen het slechte nieuws mocht brengen; die tien nieuwe steden van Jetten, een miljoen nieuwe huizen om de woningnood op te lossen, die zullen er helemaal niet komen. Het was slechts een truc om mensen D66 te laten stemmen. Als een politicus een belofte doet, dan moet je het volgens Van Boxtel niet letterlijk nemen; het gaat om de denkrichting, zie de belofte als een ‘metafoor’. Zeker weten? Als je na een jaar je vrouw niet weet te verblijden met een villa die je letterlijk hebt beloofd, dan neemt ze de benen, terecht ook. Op soortgelijke wijze zal Nederland de komende jaren ontdekken dat ‘de metafoor’ van Jetten enkel en alleen bedoeld was om deze verkiezingen te winnen, het was een campagnestunt waar hele volksstammen gewillig in zijn getrapt. Langzaamaan zal duidelijk worden dat de huizencrisis de komende jaren alleen maar verergert. Dat is niet iets waar het campagneteam van D66 een doos Champagne minder om zal drinken; de missie was het winnen van de verkiezingen en daarbij mag de waarheid gewoon sneuvelen. Het bleef dus niet bij die MBO-school in Leeuwarden.

We maakten er een aflevering over, bij Current Ratio. Waarom kun je in de EU geen miljoen nieuwe huizen in tien nieuwe steden bouwen? Waar zou dan uit blijken dat de oudere beloftes van 2019 al luchtkastelen waren? Kun je alle genoemde feiten ook staven met onafhankelijk materiaal, zoals wetenschappelijke studies? Natuurlijk!

Dit is in het geheel geen onderwerp van mijn laatste boek. Democratie op de helling koopt u hierrr, er is een e-book (digitaal, lekker handig) en een papieren boek. Wilt u mijn gegraaf mogelijk maken? Ga naar BackMe, of u koopt mijn andere boek, Het Euro Evangelie: Eventueel laat u uw waardering voor dit artikel merken via de knop hieronder. Of gewoon lekker niet. Veel kijkplezier!